Om u een betere ervaring op onze website te geven, maken wij gebruik van cookies Voor meer informatie over hoe wij cookies gebruiken, kunt u ons privacybeleid raadplegen.

Geestelijke gezondheid tijdens de COVID-19-pandemie: Omgaan met onzekerheid

Geplaatst op 12-10-2020 in Medisch


De COVID-19-pandemie heeft het leven zoals we dat kennen aanzienlijk veranderd. In dit blogartikel deelt Amy Sullivan, PsyD, ABPP en Topic Editor bij DynaMed, een aantal manieren waarop mensen kunnen omgaan met angst en hun mentale gezondheid op peil kunnen houden.

Wie had ooit aan het begin van dit jaar kunnen denken dat de wereld in een langdurige staat van onzekerheid, teleurstelling, eenzaamheid, stress, zorgen, verlies, depressie en verdriet terecht zou komen; een situatie die tot ver in 2020 en mischien wel langer zou voortduren? Dit zijn uitzonderlijke tijden die velen van ons voor de COVID-19-pandemie nog niet eerder hadden meegemaakt. Door de fysieke, economische en emotionele uitdagingen die de pandemie met zich meebrengt, zien we tevens mentale problemen ontstaan bij zowel kinderen als volwassenen.

Geestelijke gezondheid is van groot belang voor fysieke gezondheid, welzijn, relaties, ons functioneren en hoe we ons voelen. Het leren herkennen en beheersen van onze geestelijke gezondheid is al van cruciaal belang in wat meer “voorspelbare” tijden, laat staan tijdens een pandemie. Wisselende emoties zijn heel normaal. Het is niet vreemd om verdrietig en teleurgesteld te zijn door het missen van een mijlpaal of familiefeest, om vrijwel direct daarna dankbaar te zijn voor dingen als economische stabiliteit of goede gezondheid. Veranderende emoties maken deel uit van het leven. Als gevoelens van verdriet, angst, stress of depressie uw gedachten gaan beheersen of dagelijkse bezigheden (bijvoorbeeld met verantwoordelijkheden op het gebied van familie, werk, huis of anders) gaan belemmeren, is het verstandig om hulp in te schakelen van een deskundige professional.

Depressies en angsten zijn twee van de meest voorkomende geestelijke aandoeningen wereldwijd, en komen vaak gelijktijdig voor. Deze aandoeningen gaan verder dan gevoelens van verdriet, stress en somberheid. Een depressie is een cluster van symptomen, waaronder een verdrietig, ongemotiveerd en/of prikkelbaar gevoel, het verliezen van interesse in dingen waarvan ooit genoten werd, of relatie-uitdagingen. Symptomen van een klinische depressie beïnvloeden het dagelijks functioneren of persoonlijke verantwoordelijkheden, en duren wekenlang.

In de gedragsgeneeskunde diagnosticeren we klinische depressies aan de hand van de duur en de cluster van symptomen, samengevat in het acroniem SIGECAPSS.

SIGECAPSS staat voor:

  • S: Subjective mood changes
  • I: Interests changing
  • G: Guilt feelings
  • E: Energy levels changing
  • C: Concentration difficulties or changes in cognitive status
  • A: Appetite changes
  • P: Psychomotor agitation
  • S: Sleep changes
  • S: Suicidal ideation

De diagnose depressie wordt gesteld wanneer meerdere van bovenstaande symptomen twee weken of langer voorkomen en een negatieve invloed hebben op het dagelijks leven. Wees waakzaam als u of één van uw naaste bovenstaande symptomen vertoont en zoek hulp bij een professionele gedragsdeskundige.

Het is ook belangrijk professionele hulp te zoeken als angst meer wordt dan een tijdelijke stemming en verandert in een overweldigend deel van iemands gedachten en gevoelens en een negatieve invloed gaat hebben op zijn relaties en verantwoordelijkheden. Bij het diagnosticeren van angst, overwegen we of het gericht is op iets specifieks of dat het meer algemeen is, en of het disproportioneel is ten opzichte van een situatie (bijvoorbeeld obsederen of het voorzien van een worst-case-scenario). Angst kan tot uiting komen in verontrustende gedachten en/of fysieke symptomen (bijvoorbeeld, kriebels in de buik, een versnelde hartslag of duizeligheid), en kan ook gevoelens van rusteloosheid of ontspanningsproblemen met zich meebrengen. Wanneer de symptomen fysiek zijn, werken we nauw samen met medisch hulpverleners om mogelijke medische oorzaken uit te sluiten. Vervolgens evalueren we de somatische symptomen om de kern van de aandoening te achterhalen.

We kunnen het niet hebben over geestelijke gezondheid zonder te begrijpen wat de connectie is tussen de geest en het lichaam, en hoe belangrijk deze connectie is voor zowel fysieke als emotionele gezondheid. Om dit te demonstreren, vraag ik u zich voor te stellen dat ik u een schijfje van een rijpe, sappige gele citroen geef terwijl u dit leest.

Ik vraag u om de citroen in uw mond te stoppen, erin te bijten en hem in uw mond te houden. Let vervolgens op wat er in uw lichaam gebeurt. U heeft waarschijnlijk een fysieke reactie: speekselvorming, benauwdheid in de keel of maag, misschien een herinnering aan een zure of bittere smaak die bijna echt lijkt. Bedenk u vervolgens dat u niet fysiek een citroen van mij heeft gekregen, maar zich enkel een ervaring met citroen herinnert. Toch reageert het lichaam, puur op basis van die herinnering. Dát is de connectie tussen lichaam en geest.

Als we denken, voelen we. Zo kunnen negatieve of uitdagende gedachten een verwoestende uitwerking op het lichaam hebben. Een versnelde hartslag en toename in de bloedtoevoer hebben een doel als we proberen aan gevaar te ontkomen, bijvoorbeeld bij het wegrennen voor een tijger. Dit is echter alleen voor die korte tijdsperiode, tijdens de achtervolging. Wanneer een kloppend hard en hoge bloeddruk chronisch optreden, bijvoorbeeld door angsten, kan dit een negatieve invloed op de fysieke gezondheid hebben. Het is daarom belangrijk dit te herkennen en te beheersen.

De afgelopen jaren zijn gedragsgeneeskunde en andere gebieden zich meer en meer gaan richten op het vergroten van het bewustzijn van de connectie tussen lichaam en geest, en het normaliseren van het idee dat fysieke en mentale gezondheid hand in hand gaan. We hebben inspanningen gezien om het stigma van mentale aandoeningen weg te nemen, en professionele sporters, coaches, mediapersoonlijkheden, acteurs en actrices hebben zich openlijk uitgesproken over hun geestelijke gezondheid en/of campagnes en goede doelen op dit gebied die zij een warm hart toedragen. Open discussies over mentale gezondheid heeft veel mensen geholpen in te zien dat zij zorg nodig hebben en die zorg ook te zoeken.

Eén van de belangrijkste invloeden die de pandemie heeft gehad op geestelijke gezondheidszorg is de verschuiving die veel zorgverleners hebben moeten maken van persoonlijke naar virtuele zorg. Mensen kunnen nu virtueel via een smartphone of computer spreken met een gekwalificeerd therapeut. Heeft u of iemand die u kent behoefte aan mentale ondersteuning? Neemt u dan contact op met uw zorgverlener. Het is belangrijk om de tijd te nemen voor zowel fysieke als mentale gezondheid.

Over DynaMed
DynaMed® is de tool van EBSCO Information Services toegang geeft de meest actuele klinische evidence en medisch professionals zo helpt bij het snel nemen van accurate klinische beslissingen. EBSCO’s artsen en specialisten voeren dagelijks strikte reviews van medische literatuur uit waardoor gebruikers te allen tijde actuele en objectieve analyses, samenvattingen en richtlijnen binnen handbereik hebben.

Lees meer over DynaMed

Share this: