ข้อมูลลวง นักวิจัย และ บรรณารักษ์

โพสต์ 30-09-2019 ใน

ในปัจจุบัน “ข้อมูลลวง” หรือ “ข่าวปลอม”

เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ในโลกที่ใครๆก็สามารถโพส หรือแสดงความคิดเห็นเรื่องอะไรก็ได้ในสื่อสังคมออนไลน์ ในบทความนี้เรามาดูกันว่าในฐานะผู้อ่านเราจะประเมินความน่าเชื่อถือข้อมูลข่าวสารเหล่านี้ได้อย่างไร

ในบทความจากนิตยสาร hometownlife คุณ Steve McGladdery ได้นิยามข่าวลวงไว้ว่า “การเสนอหรือตีพิมพ์บทความที่นำไปสู่ความเข้าใจผิดไม่ว่าสิ่งนั้นจะเป็นความคิดเห็น หรือข้อเท็จจริงก็ตาม” และ ยังกล่าวเพิ่มเติมว่าแม้แต่ตัวนักวิจัยเองก็ยังพบความยากลำยากในการแยกแยะข้อมูลว่าสิ่งไหนจริงสิ่งไหนคือเรื่องแต่ง แต่สิ่งที่พวกเขาควรจะทราบก็คือบรรณารักษ์ห้องสมุดที่มีความเชี่ยวชาญในด้านการอ่านวิเคราะห์ข้อมูลและเป็นผู้จัดสรรทรัพยากรข้อมูลในห้องสมุดสามารถนำนักวิจัยไปสู่แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือและนำเสนอบทความฉบับเต็มที่ได้รับการทบทวนจากผู้เชี่ยวชาญในแขนงต่างจึงช่วยคลี่คลายปัญหาการเข้าถึงข่าวลวงหรือข้อมูลที่คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริงของนักวิจัย

คุณ Kalev Leetaru ผู้เขียนจากนิตยสาร Forbes ได้ให้ความเห็นกับข่าวลวงว่า “ข่าวลวงมีอยู่ในปัจจุบันเนื่องจากความล้มเหลวในการสอนทักษะการอ่านและวิเคราห์ข้อมูลให้ประชาชน” กล่าวโดยรวมคือ “พวกเราไม่ทราบว่าจะคิดวิเคราะห์ข้อมูลข่าวสารที่ได้รับมาได้อย่างไร”

วิทยาลัย The Stanford Graduate School of Education ได้ทำการศึกษากับนักเรียนระดับมัธยมศึกษา และพบว่าพวกเขามีปัญหาในการแยกแยะข่าวสาร เรื่องราว รวมไปถึงโฆษณา และพวกเขาก็ไม่สามารถวิเคราะห์แหล่งที่มาของข้อมูลว่ามีความน่าเชื่อถือหรือไม่ได้อีกด้วย ที่จริงแล้วข่าวลวงนั้นไม่ใช่สิ่งใหม่ มันคือ “หนังสือพิมพ์เหลือง” ที่ซึ่งแพร่กระจายความเข้าใจผิด มีการชี้นำ และเป็นข่าวสารที่มีความเอนเอียง—โดยมีมาตั้งแต่ประมาณช่วงปี ค.ศ. 1980 หรืออาจจะกก่อนหน้านั้นด้วยซ้ำไป

ซึ่งในสมัยนั้นมีการใช้ข่าวลวงบนหน้าหนังสือพิมพ์เพื่อโจมตีคู่อริ หรือ ฝ่ายตรงข้าม แต่ทปัจจุบันข่าวลวงดูเป็นเรื่องที่ร้ายแรงกว่าเดิมนั้นเนื่องมาจากการเฟื่องฟูของสื่อสังคมออนไลน์ที่ซึ่งการเผยแพร่ข่าวสารไปได้ง่ายและรวดเร็วกว่าเดิมมาก

ในฐานะที่เป็นผู้จัดการทรัยพากรข่าวสารในห้องสมุด บรรณารักษ์ไม่เพียงแต่สามารถนำนักวิจัยให้ไปสู่แหล่งข้อมูลที่ถูกต้อง แต่ยังสามารถชี้แนะให้นักศึกษา หรือผู้ทำงานวิจัยสามารถวิเคราะห์แยกแยะข้อมูลข่าวสาร ชี้ให้เห็นถึงจริยธรรมของนักเขียน และความรับผิดชอบของผู้เขียน ให้รู้เท่าทันสื่อออนไลน์ และนำเสนอข้อมูลที่ได้รับการทบทวนโดยผู้เชี่ยวชาญฉบับเต็ม ตัวอย่างเช่นข้อมูลเนื้อหาที่นำเสนอฐานข้อมูล
Academic Search Ultimate ของ EBSCO เป็นต้น

Share this: